Bağımsızlık Günü 2022: altı ay dönümüne denk gelen yıl dönümü
Otuz bir yıllık bağımsızlık ve altı aylık tam ölçekli savaş aynı tarihe düşüyor. Üçte biri tek bir yılda yok olan bir ekonominin nasıl göründüğü ve geri kalanı ayakta tutan şeyler.
Bu tarihe iki yıl dönümü düşüyor. Bağımsızlık bildirgesinden bu yana otuz bir yıl ve tam ölçekli işgalin başlamasından bu yana altı ay. Geçit töreni yok. Büyük kalabalıklar hedef olduğu için ülke genelinde toplu etkinlikler kısıtlı.
Bu kayıt, ekonomik durumu mevcut verilerin izin verdiği kadar kesin biçimde tespit ediyor; çünkü böyle bir yılda bir arşivin yapabileceği yararlı şey budur.
Daralmanın ölçeği
GSYH bu yıl kabaca üçte bir düşecek. Modern bir barış dönemi karşılaştırması yok; en yakın benzerler 1940'ların savaş ekonomileri. İşgal altındaki ve cephe hattındaki bölgelerde sanayi üretimi fiilen durdu. Önemli sanayi merkezleri olan Mariupol, Sieverodonetsk ve Lisiçansk hükümet kontrolü dışında. İhracatın beşte birini oluşturan çelik sektörü, Azovstal ve İlyiç'i tamamen kaybetti.
Nüfusun kabaca üçte biri, ülke içinde veya yurt dışında yerinden edildi. Yaklaşık altı milyon kişi ülke dışında; ağırlıklı olarak kadınlar ve çocuklar ve dönüşleri kimsenin öngöremeyeceği faktörlere bağlı. Bu, en büyük tek uzun vadeli ekonomik değişken ve en az ilgiyi o görüyor.
Bütçe açığı ayda yaklaşık beş milyar dolar seviyesinde seyrediyor ve dış yardım ile merkez bankası parasallaştırmasıyla finanse ediliyor. Enflasyon yüzde yirminin üzerinde. Kur savaşın başında sabitlendi ve rezervler üzerindeki baskıyı hafifletmek için temmuzda yüzde yirmi beş devalüe edildi.
Hâlâ çalışanlar
Bankacılık sistemi çökmedi. Ödeme sistemleri, kart ağları ve ATM'ler cephe hattındaki şehirler dahil neredeyse kesintisiz çalıştı. Bu gerçekten dikkat çekici ve 2015–2018 temizliğinin ve 2014 sonrasında kurulan yedek altyapının doğrudan sonucu.
Devlet maaş ve emekli aylığı ödemeye devam etti. Vergi tahsilatı düştü ama çökmedi. Demiryolları milyonlarca tahliye edileni ve yazdan bu yana batıya doğru kayda değer yük hacimlerini taşıdı.
BT sektörü, işgücünün büyük bölümü ülke içinde veya yurt dışına taşınmış hâlde çalışmaya ve ihracata devam etti. Yılı 2021 ihracat düzeyine yakın kapatacak; olağanüstü bir sonuç ve çıktısının sınırları veri olarak geçmesinin bir yansıması.
Tahıl koridoru
22 Temmuz'da İstanbul'da imzalanan anlaşma, Odesa, Çornomorsk ve Pivdennyi'yi ortak bir koordinasyon merkeziyle denetlenen bir koridor altında tahıl ihracatına yeniden açtı. İlk gemi ağustos başında yola çıktı ve hacimler o günden beri artıyor.
Bundan önce Ukrayna'nın ihraç edilebilir fazlası, hacmin küçük bir kısmı kadar ve birkaç kat maliyetle Romanya ve Polonya üzerinden demiryolu ve nehir yoluyla taşınıyordu. Koridor, Ukraynalı çiftçi gelirleri, ödemeler dengesi ve düzenleme şekillenirken mart zirvesinden belirgin biçimde gerileyen Kuzey Afrika ile Orta Doğu'daki ithalatçı ülkelerdeki buğday fiyatları açısından önemli.
Kalıcılığı belirsiz ve periyodik yenilenmeye bağlı. Tedarik zinciri artık Karadeniz tahıl akışlarını varsayan herkes, tanımlı bir tetikleyicisi olan alternatif bir tedarik planı bulundurmalı.
Adaylık statüsü
23 Haziran'da Avrupa Konseyi, başvurudan dört ay sonra Ukrayna'ya AB üyeliği adaylık statüsü verdi. Yargı atamaları, anayasa mahkemesi, kara para aklamayla mücadele, oligark karşıtı mevzuat, medya hukuku ve ulusal azınlıkları kapsayan yedi koşul eklendi.
Adaylık statüsü, Ortaklık Anlaşması'nın halihazırda sağlamadığı bir pazar erişimi getirmiyor. Yaptığı şey, bir özlemi dosyası, takvimi ve yıllık değerlendirmeleri olan bir sürece çevirmek. İşletmeler için daha yararlı çerçeve bu: bundan böyle Ukrayna mevzuatı tanımlı bir yakınsama patikasında ve gelecekteki her kural değişikliğinin yönü önceden biliniyor.
Otuz birinci yılda
Bu yıl dönümünü kutlayan ülke, altı ayda önceki otuz yılın toplamından daha fazla toprak, üretim ve nüfus kaybetti. Aynı zamanda resmî bir Avrupa geleceği, işleyen bir savaş dönemi devlet idaresi ve 2021'de yazılmış hiçbir değerlendirmenin öngörmeyeceği düzeyde dış destek edindi.
Güvenle söylenebilecek şey dar: 2015–2018 arasında yeniden inşa edilen kurumlar — merkez bankası, bankacılık sistemi, hazine, demiryolları — bu ekonominin hâlâ işlemesinin nedeni. Bu, bu ülkenin tarihinde kurumsal reform lehine üretilmiş en güçlü argüman ve dayanılmaz bir bedelle ortaya konuldu.
Bu arşivden ilgili
Bu analizi paylaş
Yorumlar