Bağımsızlık Günü 2020: sessiz bir yıl dönümü ve on dokuz yıl alan bir yasa
Geçit töreni yok, toplanmalar kısıtlı ve bir pandemi resesyonu var. Ayrıca: parlamento martta tarım arazisi moratoryumunu nihayet kaldırdı ve bu, bu yıl olan her şeyden daha uzun süre önem taşıyacak.
Yirmi dokuzuncu yıl dönümü geçit töreni olmadan, toplu etkinlikler kısıtlıyken, Ukrayna'nın on yıl açmak için uğraştığı sınırları kapatan bir pandeminin ortasında kutlanıyor. Bu yılki daralma yüzde dört civarında olacak — acı verici ama dikkat çekici biçimde 2009 veya 2015'ten daha hafif. Ekonomi eskisinden daha çeşitlenmiş durumda ve hem tarım hem BT krizi büyüyerek geçirdi.
Ama 2020'nin olayı martta gerçekleşti ve 2040'ta hâlâ bu ülkeyi biçimlendiriyor olacak.
Tarım arazisi moratoryumu bitti
31 Mart'ta parlamento, tarım arazisi piyasasını 1 Temmuz 2021'den itibaren açan yasayı kabul etti. Ukrayna'nın yaklaşık kırk iki milyon hektar tarım arazisi var — Avrupa'nın ekilebilir toplamının kabaca dörtte biri, çoğu istisnai kara toprak — ve 2001'den bu yana hiçbiri yasal olarak satılamıyordu. Yalnızca kiralanabiliyordu: 1990'lardaki kolektif çiftlik özelleştirmesinde pay alan ve onlarla hiçbir şey yapamayan yaklaşık yedi milyon bireysel malikten.
Tasarım bilinçli olarak temkinli. Temmuz 2021'den itibaren yalnızca Ukraynalı gerçek kişiler, yüz hektar üst sınırıyla alabiliyor. 2024'ten itibaren Ukraynalı tüzel kişiler on bin hektar sınırıyla alabilecek. Bir referandum aksine karar vermedikçe yabancılar dışarıda kalıyor. İlk yıllarda normatif değerlemeye bağlı bir taban fiyat uygulanıyor.
Neredeyse her iktisatçı bunu farklı tasarlardı. Üst sınırlar birleşmeyi kısıtlıyor, yabancıların dışlanması sermaye girişini sınırlıyor ve tüzel kişilerin kademeli girişi üç yıllık bir çarpıklık yaratıyor. Ama moratoryum on kez uzatıldı; çünkü hiçbir hükümet bu meselenin siyasetine dayanamadı — ve kusurlu bir açılış, on dokuzuncu bir uzatmadan açık ara iyidir.
Ticari olarak neden önemli
Ortaya çıkış sırasına göre üç etki.
Birincisi kredi. Satılamayan arazi rehnedilemez de. Ukraynalı çiftçiler kendilerini, bankanın nakde çevirebileceği bir teminatları olmadığı için, girdi tedarikçilerinden ve tahıl tüccarlarından banka kredisinin çok üzerinde efektif oranlarla aldıkları ticari kredilerle finanse etti. İşleyen bir arazi piyasası, tarımsal ipotek kredisini ilk kez mümkün kılıyor ve bu, sektör verimliliği için herhangi bir sübvansiyondan daha değerli.
İkincisi yatırım ufku. Genelde yedi yıllık, sıklıkla daha kısa kira sözleşmeleri altında kimse drenaja, kireçlemeye, toprak yapısına veya çok yıllık dikimlere yatırım yapmaz; çünkü getiri kira bittikten sonra gelir. Mülkiyet, uzun geri ödemeli her iyileştirmenin hesabını değiştirir.
Üçüncüsü yedi milyon malik. Çoğu yaşlı, kırsalda yaşıyor ve mutlak olarak küçük kira ödemeleri alıyor. Satabilme imkânı, atıl bir varlığı tam da ülkenin nakdin en kıt olduğu bölgelerinde nakde çeviriyor.
2020'nin geri kalanı
Haziranda önceki programlardan daha küçük ve daha kısa yeni bir IMF stand-by'ı üzerinde anlaşıldı. Bu, hükümetin merkez bankası başkanını değiştirdiği zorlu bir ilkbaharın ardından geldi; piyasalar bu değişikliği bağımsızlık kaybı olarak okudu ve buna göre fiyatladı.
Bu epizot not edilmeyi hak ediyor; çünkü geçen yılki kaydın ortaya attığı soruya dokunuyor. Koalisyon kısıtı olmayan bir hükümet, bu yılın kanıtlarına göre, tam da 2014 sonrasında kurulan bağımsız kurumlara baskı yaptı. Anayasa Mahkemesi de yolsuzlukla mücadele mimarisinin bazı parçalarını söken kararlarla bir çatışma odağı hâline geldi.
İşletmeler için pratik çevirisi şu: Ukrayna'nın kurumsal gidişatı, beş yıllık yavaş iyileşmenin ardından yeniden gerçekten belirsiz hâle geldi. Hukuki riski, son beş yılın kazanımlarının henüz kilitlenmediği varsayımıyla fiyatlayın.
Yirmi dokuzuncu yılda
Yüzde dört daralmalı bir pandemi yılı ve bir arazi reformu, toplamda Ukrayna için iyi bir yıl. Bu cümle 2015'te hayal edilemezdi ve zor reformların ne kadar makroekonomik dayanıklılık satın aldığının makul bir ölçüsü.
Ölçmediği şey, bu dayanıklılığı yerinde tutan kurumların beş yıl sonra hâlâ bağımsız olup olmayacağı. Artık açık soru bu ve 2020, onu olduğundan daha açık hâle getirdi.
Bu arşivden ilgili
Bu analizi paylaş
Yorumlar