Bağımsızlık Günü 2016: çeyrek asır ve yeni bir ticaret haritası
Yirmi beş yıl. AB ile serbest ticaret alanı ocakta yürürlüğe girdi, rusya buna kendi tercihli rejimini kapatarak yanıt verdi ve Ukrayna'nın ticaret akışları herkesin öngördüğünden hızlı yeniden düzenlendi.
Yirmi beş yıl, karşılaştırmaya davet eden bir yıl dönümü; işte işe yarar olanı. 1991'de Ukrayna ile Polonya'nın kişi başına üretimi kabaca aynıydı. Bugün Polonya'nınki yaklaşık üç kat yüksek. Coğrafya, kaynaklar, eğitim ya da sanayi mirası bu farkı açıklamıyor. Politika açıklıyor — ve çoğunlukla ilk on yılın politikası.
Bu çerçeveyi çeyrek asır yıl dönümünde dile getirmekte fayda var; tam da bu, uzun zamandır ilk kez gidiş yönünün gerçekten değiştiği yıl olduğu için.
DCFTA'nın ilk yılı
Derin ve kapsamlı serbest ticaret alanı 1 Ocak'ta yürürlüğe girdi. rusya, Ukrayna ile kendi serbest ticaret rejimini askıya alarak ve Ukrayna mallarının kendi toprakları üzerinden Orta Asya'ya transitini yasaklayarak yanıt verdi.
Sekiz aylık sonuçlar tahminlerin çoğunun öngördüğünden net. AB'ye ihracat, üç yıl önceki dörtte bir civarından yükselerek toplamın üçte birinin epey üzerine çıktı. rusya'ya ihracat dörtte birden yüzde on civarına düştü. Mutlak rakamlarla Ukrayna çok şey kaybetti — toplam ihracat 2013 seviyesinin epey altında — ama bileşim kesin biçimde değişti ve AB payı büyürken rusya payı geri gelmiyor.
Kazananlar, kapasitesi olup yalnızca pazara erişime ihtiyaç duyan tarım ve gıda işleme; sınır ötesine gümrük olmadan satan BT hizmetleri sektörü; ve AB markalarına fason çalışan hafif imalat. Kaybedenler, müşteri tabanı BDT'de olan ve Avrupa'da eşdeğer alıcısı bulunmayan ağır makine ve demiryolu ekipmanı.
Tarife kotaları yinelenen pratik şikâyet. Hassas tarım ürünlerinde AB gümrüksüz erişimi yalnızca sabit yıllık hacimlere kadar tanıyor ve birkaç kota — bal, kanatlı eti, şeker, bazı tahıllar — yılın açılışından haftalar sonra tükeniyor. Bu gerçek bir kısıt ve zamanla müzakere edilebilir; kotalar 2012'de, şimdiden geçersiz kalmış ticaret hacimlerine göre belirlendi.
ProZorro
Bu aydan itibaren elektronik kamu alımı tüm devlet ve belediye alıcıları için zorunlu. Her ihale yayımlanıyor, her teklif açık artırmadan sonra görünür oluyor ve analizler herkese açık.
Kamu alımlarının yirmi beş yıl boyunca devlet bütçelerini özel servete dönüştürmenin başlıca mekanizması olduğu bir ülkede bunun ne kadar büyük bir değişim olduğunu abartmak zor. Tasarruflar, karşılaştırılabilir alımlarda yüzde onlarla ölçülüyor. Daha önemlisi, pazar okunabilir hâle geldi: bir yabancı tedarikçi artık devletin ne aldığını, hangi fiyattan ve kimden aldığını görebiliyor ve ana varlığı ilişki olan bir yerel ortak olmadan teklif verebiliyor.
Bankacılıkta son perde
Temizlik sürüyor ve kalan en büyük sorun çözülmedi. Ülkenin mevduat bazında en büyük bankasının, piyasadaki herkesin tahmin edebildiği ve hiçbir resmî belgenin tarif etmediği bir ilişkili taraf kredi portföyü var. Çözüm geliyor, pahalı olacak ve bütçeden ödenecek.
Mevduat sahipleri ve işletmeler için pratik nokta açık: devlet sistemik bir ödeme aksamasına izin vermeyecek, ama batan bankaların hissedarları ve teminatsız alacaklıları korunmadı ve korunmayacak. Bankacılık ilişkilerinizi şube kolaylığına göre değil bilanço kalitesine göre seçin.
Ekonomi nerede
Büyüme yüzde iki civarında geri döndü — mütevazı ama 2013'ten bu yana ilk kez pozitif. Enflasyon yüzde kırkın üzerinden on beşler seviyesine indi. Kur bir yıldır yirmi beş civarında büyük ölçüde istikrarlı. Rezervler yaklaşık on beş milyar dolara toparlandı.
Bunların hiçbiri toparlanma anlamına gelmiyor. Üretim 2013'ün kabaca beşte biri altında. Reel ücretler kriz öncesi düzeyin çok altında ve Polonya ile Çekya'ya göç, ülkenin en büyük işgücü piyasası olgusu hâline geldi. Bu çıkış, burada anlatılan her şey için en büyük orta vadeli risk ve bu konuda neredeyse hiçbir şey yapılmıyor.
Yirmi beşinci yılda
İlk çeyrek asır, kendi kurallarını uygulatamayan bir devlete iliştirilmiş işleyen bir piyasa ekonomisi üretti. Son iki yılın reformları — bankacılık, enerji fiyatlaması, kamu alımları ve yolsuzlukla mücadele mimarisinin başlangıçları — bu cümlenin ikinci yarısını düzeltmeye yönelik ilk ciddi girişim.
Eksikler, tartışmalılar ve geri alınabilirler. Ama 1991'den bu yana ilk kez yön kesin ve onu yerinde tutan dış çıpa, siyasi bir vaat değil hukuki bir anlaşma.
Bu arşivden ilgili
Bu analizi paylaş
Yorumlar