Bağımsızlık Günü 2015: dibi bulmak

Her manşet ölçütüne göre bu, 1990'ların ortasından bu yana en kötü yıl. Üretim, geçen yılki daralmanın üzerine kabaca onda bir daha düşecek. Tüketici fiyatları yüzde kırktan fazla artacak. Grivna şubatta dolar başına otuzu gördü, sonra yirmi iki civarına oturdu. Rezervler ilkbaharda yaklaşık beş milyar dolara indi — altı haftalık ithalatın altında.

Ve bu rakamların altında, 1991'den bu yana hiçbir Ukrayna hükümetinin yapmaya yanaşmadığı üç şey yapılıyor. Bunları düzgün kaydetmekte fayda var; çünkü manşet rakamlar hatırlanacak, bunlar hatırlanmayacak.

Bankacılık temizliği

2014'ten bu yana Merkez Bankası altmıştan fazla bankanın lisansını iptal etti. Birçoğu işlevsel anlamda banka değildi: sahiplerinin hazine operasyonları, döviz çevirme araçları ya da mevduatı yurt dışına taşıma mekanizmalarıydı. Kırk iki milyonluk bir ülkede sistemde yüz sekseni aşkın kuruluş vardı; Polonya bunun küçük bir kısmıyla idare ediyor.

Temizlik pahalı oldu — mevduat garanti ödemeleri, kalanın yeniden sermayelendirilmesi — ve kötü seçim yapanların birikimlerini yok etti. Aynı zamanda ekonomideki en büyük tekil sistemik kırılganlık kaynağını ortadan kaldırdı ve bunun ikinci kez yapılması gerekmeyecek. İlişkili taraf kredilendirme limitleri ilk kez gerçekten uygulanıyor.

Tamamlanmamış kısım, ilişkili taraf riski açık bir sır olan en büyük kuruluş. Bu gelecek yıl, bütçeye çok büyük bir maliyetle çözülecek.

Enerji fiyatlaması

Hanehalkı gaz tarifeleri birkaç kez artırıldı ve ithalat paritesine yaklaşıyor. Bu, 2005'ten bu yana her hükümetin IMF'ye söz verdiği ve hiçbirinin yapmadığı reform; çünkü son derece popüler değil ve faydaları görünmez.

Etkiler şimdiden ölçülebilir. Hanehalkının gaz tüketimi sert düştü. GSYH'nin yaklaşık yüzde beşi olan Naftogaz açığı sıfıra doğru kapanıyor. Ve bir bütün aracı işletme sınıfını ayakta tutan arbitraj — sübvansiyonlu hanehalkı gazını alıp sanayiye satmak — ortadan kaldırıldı. Bu arbitraj yılda milyarlar değerindeydi ve siyasi nüfuzu finanse ediyordu.

Düşük gelirli haneleri kapsayan sosyal telafi programı kusurlu ve yönetimi pahalı, ama mevcut; reformun ayakta kalmasının nedeni de bu.

Borç yapılandırması

Tahvil sahipleriyle müzakereler bu ay, anaparada yüzde yirmi silme, dört yıl vade uzatımı ve daha yüksek kupon içeren; 2021 sonrasında büyüme belirli eşikleri aşarsa ödeme yapan GSYH'ye bağlı varantların eklendiği koşullarla sonuçlandı.

Kendi ölçütleriyle bakıldığında bu, reform programına kabaca dört yıl kazandıran yetkin bir anlaşma. İzlenmesi gereken kısım varantlar: Ukrayna'nın güçlü toparlandığı senaryoda, kazancın bir kısmını Ukraynalı vergi mükelleflerinden alacaklılara aktarıyorlar. Bu, on yılın sonuna doğru canlı bir siyasi mesele hâline gelecek.

İşletmelerin bu yıldan çıkarması gereken

Dolar cinsinden maliyetler artık olağanüstü düşük ve kalite orantılı biçimde düşmedi. Ukraynalı yazılım mühendisleri, tarım arazisi, sanayi tesisleri ve nitelikli imalat işgücü, altta yatan kabiliyetle örtüşmeyen fiyatlardan mevcut. Beş yıllık ufku ve operasyonel karmaşıklığa toleransı olanlar için bu, ülke tarihinin en ucuz giriş noktası.

Kısıtlar da bir o kadar net: sermaye kontrolleri transferi sınırlıyor, mahkemeler güvenilmez kalıyor ve çatışmanın belirlenmiş bir sonu yok. Buna göre yapılandırın — Ukrayna dışında tahkim şartı, anlaşmalı bir yargı alanında holding yapısı ve iki yıl dondurulmasını göze alamayacağınız hiçbir risk almayın.

Kamu alımları açılıyor. Geçen yıl başlatılan elektronik ihale pilotu genişletiliyor ve gelecek yıldan itibaren zorunlu hâle geliyor. Erken kayıt olan yabancı tedarikçiler, yirmi yıldır kendilerine fiilen kapalı olmuş bir pazar bulacak.

Yirmi dördüncü yılda

Ülkeler, tartışma kazanıldığında değil, alternatif daha kötü olduğunda reform yapar. Ukrayna on yıl boyunca IMF'den ne yapması gerektiğini dinledi ve çok azını yaptı. Bu yıl büyük bölümünü yaptı; çünkü mali durum başka seçenek bırakmadı.

Arşivin döneceği soru şu: zorunluluk altında benimsenen reformlar, rahatlığın dönüşünden sağ çıkar mı? Tarihsel olarak yaklaşık yarısı çıkar. Hangi yarısı olduğu, neredeyse tamamen onları savunmak için bir kurum yaratılıp yaratılmadığına bağlıdır.

Bu arşivden ilgili

• Ukrayna'nın resmî tatilleri ve çalışma takvimi
• Bağımsızlık Günü 2014: daha küçük bir harita ve yeniden yazılan bir bilanço
• Bağımsızlık Günü 2016: çeyrek asır ve yeni bir ticaret haritası
• Ukrayna Yıllık Değerlendirme 2015: en kötü yıl ve en çok reform