Skovoroda: gezgin filozof ve üç dünya

Hrihoriy Skovoroda 1722’de doğdu, 1794’te öldü. Kendisine makamlar sunuldu — piskoposluk, profesörlük, sarayda bir yer — ve hepsini reddetti. Hayatının son otuz yılını bugün Harkiv bölgesi olan yerde köyler arasında yürüyerek, bir flüt, bir İncil ve kendi el yazmalarını taşıyarak, kendisini doyuran insanlarda kalıp yoluna devam ederek geçirdi.

Sistem, kısaca

Skovoroda üç dünya tarif etti. Evren olan makrokozmos. İnsan olan mikrokozmos. Ve ikisi arasında aracılık eden, harfi harfine değil alegorik okunması gereken, başlıca kutsal metinlerden oluşan semboller dünyası.

Merkezî pratik öğretisi “akraba emek” dediği şeydir: her insanın yaratılışına uygun bir işi olduğu, onu yapmanın mutluluk olduğu ve uygun olmadığı işi yapmanın insan sefaletinin çoğunun kaynağı olduğu. Yanlış meslekteki bir insanı, yoksulluktan önce gelen temel toplumsal sorun sayıyordu.

Neden şimdi okunuyor

Kısmen gerçekten iyi olduğu için, kısmen Ukrayna’nın en sağlam erken modern düşünürü olduğu ve bunu geri kazanmaya ilgi duyulduğu için. Ama sanırım aynı zamanda, akraba emek öğretisi, pek çok insanın mesleği kesintiye uğramış ve neye yaradığını yeniden düşündüğü bir topluma doğrudan sesleniyor.

Bir iş insanından not

Mezar taşında kabaca dünyanın onu yakalamaya çalıştığı ve başaramadığı yazar. Onu faydalı bir düzeltici buluyorum. Kariyerimi şirket kurarak geçirdim; bu, onun yaptığının tam tersi ve akraba emek konusunda haklı olduğunu hâlâ düşünüyorum. İşe aldığım insanların çoğu da bunu doğruluyor.

Bu yazıda zaten bir iş insanının notu var; ekleyeceğim tek şey şu. Kendisine sunulan her mevkiyi reddeden birinin bugün okunuyor olması, kariyer tanımının ne kadar dar olduğunu hatırlatıyor. Yirmi yılda gördüğüm en iyi işler, unvanı büyük olanlar tarafından değil, yaptığı işi seçmiş olanlar tarafından yapıldı.