Tahıl koridoru ve onu taşıyan gemiler

Ukrayna’nın silolarında tahıl vardı ama sevk imkânı yoktu. Limanlar kapalı, deniz mayınlı, sigortacılar teminat yazmıyordu. Bu sırada Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Güney Asya’daki ithalatçı ülkeler fiyatların tırmanışını izliyordu.

22 Temmuz 2022’de İstanbul’da, Birleşmiş Milletler ve Türkiye’nin katılımıyla, tahılın ortak bir denetim rejimi altında Odesa, Çornomorsk ve Pivdennıy limanlarından çıkmasına izin veren bir düzenlemeye varıldı. İstanbul’daki bir koordinasyon merkezi gemileri iki yönde de denetledi. İlk gemi ağustos başında yola çıktı.

Gerçekte ne taşıdı

İzleyen yıl boyunca milyonlarca ton tahıl ve gıda maddesi çıktı; bunlara Dünya Gıda Programı için satın alınıp akut kıtlık yaşayan ülkelere gönderilen yükler de dâhildi. Fırlamış olan küresel buğday ve mısır fiyatları geri indi.

Kiev’de yaşayan bir Türk vatandaşı olarak bu müzakereyi ayrı bir ilgiyle izledim ve açıkça söyleyeyim: arkasındaki denizcilik lojistiği — denetim, sıralama, sigorta, kılavuzluk — diplomasi kadar zordu. İkisi de işledi.