Bağımsızlık Günü 2013: hâlihazırda süren bir ticaret savaşı
Bu yıl dönümünden on gün önce rus gümrüğü tüm Ukraynalı ihracatçıları sıkı denetim listesine aldı. Bir hafta sürdü, yüz milyonlarca dolara mal oldu ve bir anlaşmazlık değil, bir gösteriydi.
Yirmi ikinci yıl dönümü, haberlerin çoğunun bir gümrük düzensizliği olarak ele aldığı, gerçekte ise yılın en net stratejik sinyali olan bir olaydan on gün sonra kutlanıyor. Ağustos ortasında rus gümrüğü tüm Ukraynalı ihracatçıları sıkı denetim listesine aldı. Kamyonlar ve vagonlar sınırda durdu. Önlem yaklaşık bir hafta sonra kaldırıldı ve Ukraynalı ihracatçılara yüz milyonlarca dolara mal oldu.
Ne Kiev'de ne Moskova'da kimse bunun evrak işiyle ilgili olduğunu iddia etti. Ukrayna'nın kasımdaki Vilnius zirvesinde Avrupa Birliği ile Ortaklık Anlaşması'nı imzalaması bekleniyor. Ağustos ablukası, alternatifin maliyetinin, ülkenin doğusundaki her ihracatçı işletmenin her müdürünün anında anlayacağı bir biçimde gösterilmesiydi.
Tercihin aritmetiği
Bir medeniyet tercihi olarak çerçevelenen karar, ticaret açısından zor bir zaman profiline sahip oldukça somut bir hesap. Ukrayna ihracatının kabaca dörtte biri rusya'ya gidiyor ve ülkenin ürettiği en yüksek katma değerli kategorilerde yoğunlaşıyor: demiryolu ekipmanı, makine, kimya, gıda işleme. AB'ye ihracat toplam değer olarak benzer, ama ham ve yarı işlenmiş mallara ağırlık veriyor — tahıl, ayçiçek yağı, demir cevheri, çelik yarı mamul.
DCFTA, beş yüz milyonluk bir pazara gümrüksüz erişim ve daha da önemlisi bir düzenleme şablonu sunuyor. Sunmadığı şey, Ukrayna vagonlarına alıcı. Uyum maliyetleri anında düşüyor ve coğrafi olarak doğuda yoğunlaşıyor; faydalar yavaş ve dağınık birikiyor. Tercihin her dürüst anlatımı buradan başlar; iki taraftaki kamuoyu tartışmasının çok azı böyle başlıyor.
Makro pozisyon bozuluyor
Büyüme ikinci yıl da sıfır civarında. Cari işlemler açığı GSYH'nin yüzde sekizinin üzerinde. Rezervler ancak iki buçuk aylık ithalatı karşılayan bir düzeye indi. Kur sekiz civarında sabit kalıyor; bu artık açıkça aşırı değerli ve savunmanın bedeli her gün ödeniyor.
2014'te vadesi gelen dış borç ödemeleri büyük ve bir IMF programı yok. Hükümet kendini, devlet bankalarının aldığı iç tahvillerle ve giderek pahalılaşan eurotahvil ihraçlarıyla finanse ediyor. Bu pozisyon üç yoldan biriyle çözülür: koşulluluğu olan bir IMF programı, farklı koşulluluğu olan ikili bir kurtarma ya da düzensiz bir uyarlama. Üçü de açıkça tartışılıyor.
Burada ticaret yapanlar için anlamı
Yoğunlaşma riski başat değerlendirme ölçütü hâline geldi. İşi rusya pazarına engelsiz erişime bağlı olan her Ukraynalı tedarikçi veya müşteri, artık erişimin herhangi bir anda, bildirimsiz ve ticari zaman ölçeğinde işleyen bir itiraz mekanizması olmadan idari yolla kesilebileceği varsayımıyla değerlendirilmeli.
Aynı mantık lojistik için de geçerli. Tek bir sınır kapısına veya tek bir transit ülkeye bağlı rotalar, 2010'da fiyatlanması gerekmeyen bir risk taşıyor; şimdi gerekiyor. Polonya, Slovakya, Romanya ve Karadeniz limanları üzerinden alternatifler kurmuş şirketler bu sonbaharda kurmayanlara göre kayda değer biçimde daha iyi durumda.
Kur konusunda: 2012'de burada yazılan her şey daha güçlü biçimde geçerli. Çıpa, düzeltilmesi gereken bir dönemde siyasi nedenlerle tutuluyor. Gittiğinde hızlı gidecek.
Yirmi ikinci yılda
Bu, ülkenin iki yöneliminin birbirini tamamlamayı bıraktığı yıl. Ukrayna yirmi iki yıl boyunca gerçek bir çifte pozisyon yürüttü — doğuya Sovyet dönemi sanayi bağları, batıya büyüyen tüketici ve düzenleyici bağlar — ve ikisinden de gerçek fayda sağladı. Bu denge oyunu, iki ortağın da buna tahammül etmesini gerektiriyordu. Bu ağustos itibarıyla ikisinden biri tahammül etmeyeceğini açıkça söyledi.
Bundan çıkacak olan on yılı tanımlayacak ve arşiv bunu yakından izleyecek.
Bu arşivden ilgili
Bu analizi paylaş
Yorumlar