DTÖ Üyeliği: On Dört Yıllık Müzakerelerin Ukrayna’ya Kazandırdıkları

Ukrayna, başvurusundan on dört yıl sonra 16 Mayıs'ta Dünya Ticaret Örgütü'nün yüz elli ikinci üyesi oldu. Gecikmenin çoğu iç kaynaklı birkaç nedeni vardı: tarım lobileri, şeker ve otomotiv sektörleri ve ticaret politikasını takdire bağlı bir araç olarak elde tutma yönündeki köklü tercih.

Üyeliğin ne sağladığını kesin biçimde ortaya koymakta fayda var; çünkü rutin olarak hem abartılıyor hem küçümseniyor.

Yaptıkları

Birincisi, tarifeleri bağlıyor. Ukrayna her tarife satırı için azami uygulanacak oranlara taahhüt verdi; sanayi ürünlerinde ortalama bağlı oran yüzde beş, tarımda yüzde on bir civarında. Oranlar bağlı seviyenin altına inebilir ama üstüne çıkamaz. Bir ithalatçı için bu, tarife politikasını siyasi bir değişkenden bilinen bir tavana çeviriyor.

İkincisi, hizmetleri açıyor. Taahhütler bankacılık, sigorta, telekom, dağıtım, taşımacılık ve mesleki hizmetleri kapsıyor; daha önce vaka bazında onaya tabi olan düzeylerde yabancı sermayeye izin veriliyor. Yabancı bankalar için şube faaliyeti mümkün hâle geliyor ve bu, önümüzdeki on yılda bankacılık pazarının yapısını değiştiriyor.

Üçüncüsü, bir uyuşmazlık mekanizması sağlıyor. Bir ticaret ortağı anlaşmaları ihlal eden bir önlem uygularsa, Ukrayna artık dava açıp yetkilendirilmiş bir telafi elde edebilir. Aynı şekilde Ukrayna'nın kendi önlemleri de artık itiraza açık — mesele bu ve katılımın on dört yıl sürmesinin nedeni de bu.

Yapmadıkları

Zaten açık olan pazarları açmıyor. Ukrayna'nın başlıca ihracat kalemleri — çelik yarı mamul, tahıl, ayçiçek yağı, demir cevheri — çoğunlukla zaten düşük veya sıfır tarifeyle karşılaşıyordu; çünkü emtia ithalatçıları sahip olmadıkları girdilere karşı koruma uygulamaz. Anlık ihracat kazancı mütevazı.

Ukrayna çeliğinin karşılaştığı asıl engel olan anti-damping işlemlerini durdurmuyor. Üyelik usulü değiştiriyor ve Ukrayna'ya kararlara itiraz etme hakkı veriyor, ama önlemlerin kendisi sürüyor.

Ve kendi başına içeride hiçbir şeyi reforme etmiyor. Taahhütler politikayı sınırlıyor; gümrük idaresini, mahkeme icrasını veya lisanslama bürokrasisini iyileştirmiyor ve bunların hepsi ithalatçılara tarifelerden fazlasına mal oluyor.

En önemli kısım

En büyük sonuç katılım paketinin içinde değil. DTÖ üyeliği, Avrupa Birliği'nin derin ve kapsamlı bir serbest ticaret alanı müzakerelerini açması için açıklanmış ön koşuldu. Bu müzakereler bu sonbahar başlıyor.

DCFTA, geleneksel bir ticaret anlaşmasından kategorik olarak farklı bir araç. Tarifeleri kapsıyor ama özü düzenleyici: ürün standartları, gıda ve veterinerlik kuralları, rekabet hukuku, devlet yardımları, kamu alımları, gümrük usulü, fikrî mülkiyet. Ukrayna, iç pazar katılımcısına yakın bir muamele karşılığında AB müktesebatının büyük bölümünü benimsemeyi taahhüt edecek.

Önümüzdeki yıllarda siyaseten ne olursa olsun, bu müzakere artık ülkedeki en belirleyici ekonomik süreç. Bir gıda ihracatçısının laboratuvar akreditasyonundan bir yapı malzemesi tedarikçisinin CE işaretlemesine kadar her şey oradan geçiyor.

Şimdi ne yapmalı

İthalatçılar için: ürün gruplarınız için Ukrayna'nın bağlı tarife cetvelini alın ve hâlihazırda uygulanan oranlarla karşılaştırın. Fark olan yerlerde uygulanan oranlar bağlı seviyeye çıkabilir ve birkaçı çıkacak.

AB'ye ihracat yapanlar için: sertifikasyon çalışmasına şimdi başlayın. DCFTA müzakeresi ne üretirse üretsin, pazara erişim AB teknik gerekliliklerine uygunluğa bağlı olacak ve Ukrayna üretimini belgelendirebilecek laboratuvar ve onaylanmış kuruluş sayısı az. Erken olmak, ucuz olmaktan değerli.

Hizmet işletmeleri için: sektörel taahhüt cetveli kamuya açık ve somut. Bir kısıtın hâlâ geçerli olduğunu varsaymadan önce kendi sektörünüzün maddesini okuyun — birkaçı artık geçerli değil.

Bu arşivden ilgili

• İthalat Kalitesi: İtibar Sorunu ve Standartların Dönüştürücü Etkisi
• Ukrayna Neden Yabancı Sermayeye İhtiyaç Duyuyor?
• Komşuluğun Ekonomik Değeri: Ukrayna İçin Kritik Beş Ülke
• Ukrayna Yıllık Değerlendirme 2008: bir yılda iki ekonomi

DTÖ üyeliğinin bir ithalatçı için pratik anlamı şu: gümrük vergisi artık bir sürpriz değil, bir tablo. Yıllık plan yapabilmek, tarifenin gelecek yıl değişmeyeceğini bilmek demektir ve bu, oranın kendisinden daha değerlidir. On dört yıllık müzakerenin satın aldığı şey indirimden çok öngörülebilirlikti.