Ukrayna’nın En Büyük Yabancı Yatırımcıları: Sektörel Dağılım

Ukrayna için toplam doğrudan yabancı yatırım rakamları somut bir nedenle yanıltıcı: kaydedilen girişlerin büyük bir bölümü Kıbrıs üzerinden dönen yerli sermaye ve geri kalanın büyük bölümü yeni para değil dağıtılmamış kâr.

Sektör bileşimi daha bilgilendirici ve yirmi yıl boyunca dikkat çekici biçimde tutarlı.

Para nereye gitti

2000'ler boyunca en büyük tekil kategori bankacılıktı. Raiffeisen, UniCredit, OTP, BNP Paribas, Swedbank, Erste ve diğerleri 2005 ile 2008 arasında, kredi büyümesinin süreceği varsayımıyla Ukrayna bankalarını yüksek çarpanlardan satın aldı. Çoğu 2008 sonrasında ve yeniden 2014 sonrasında küçüldü ya da çıktı; bankacılık sistemindeki yabancı sahiplik payı zirvesinden belirgin biçimde düştü.

Ardından perakende ve tüketim malları geldi. Uluslararası market, yapı market ve moda zincirleri 2000'ler boyunca girdi; onları besleyen tüketim malı üreticileriyle birlikte — gıda, içecek, ev ürünleri, tütün.

Tarım ve gıda işleme; yağ kırma, depolama, kanatlı ve süt üretimine yatırım çekti; genelde küresel değil bölgesel oyunculardan.

Telekomünikasyon az sayıda yabancı sermayeli operatör etrafında konsolide oldu.

Sanayi yatırımı ise ayrıca ele alınan batıdaki otomotiv komponent kümesinde ve iç pazara dönük dağınık imalatta yoğunlaştı.

Örüntünün gösterdiği

İki şey öne çıkıyor.

Yabancı sermaye ezici çoğunlukla varlığın ya fiziksel olarak taşınamaz ya siyasi olarak görünür ya da her ikisi olduğu sektörlere gitti. Bir banka şube ağı, bir süpermarket zinciri, bir mobil şebeke — bunlara sessizce el koymak zordur ve sıkıntıları kamuya açıktır. Bu, yatırımcıların hukuki riski nasıl değerlendirdiğine dair açığa vurulmuş bir tercih ve herhangi bir anketten dürüst bir gösterge.

Ve sözleşmesel korumayla uzun ufuklu sermaye gerektiren sektörlere neredeyse hiç gitmedi — altyapı imtiyazları, enerji arama-üretim, başkent dışında büyük ölçekli gayrimenkul geliştirme. Bunlar işleyen bir mahkeme sisteminin ön koşul olduğu sektörler ve boş kaldılar.

Holding yapısı meselesi

Ukrayna'ya yapılan yabancı yatırımın çoğu Kıbrıs, Hollanda, Avusturya ve daha yakın zamanda diğer AB yargı alanları üzerinden tutuluyor.

Vergi anlaşması durumu açıklamanın bir parçası ve küçük parçası. Büyük parçası, bu yargı alanlarının icra edilebilir ortaklık sözleşmeleri, güvenilir kurumsal yönetişim ve tahkime erişim sağlaması — Ukrayna şirketler hukukunun güvenilir biçimde sağlamadığı şeyler.

Yeni bir girişimci için bu utanılacak bir boşluk değil; standart uygulama ve yetkin her danışmanın önereceği şey. Önemli olan, gerçek bir anlaşması, karşılayabileceğiniz gerçek özsel gereklilikleri olan ve şirketler hukukuna göre dava açmaktan memnun olacağınız bir yargı alanı seçmek.

Neyin değiştiği

2016'dan bu yana üç şey.

Bankacılık sistemi daha temiz ve daha iyi denetleniyor; bu, finans sektörü yatırımının risk profilini belirgin biçimde değiştiriyor.

Kamu alımları açık; bu, devlete dönük bir işletme kategorisinin tamamını ilk kez yabancı tedarikçilere erişilebilir kılıyor.

Ve katılım süreci şirketler, rekabet ve devlet yardımı hukukunu AB normlarına hizalıyor; bu zamanla holding yapısının varlık nedenini azaltıyor.

Bunların hiçbiri tamamlanmadı. Ama sektör haritasını şimdi değerlendiren bir yatırımcı, bu kaydın başlangıçta tarif ettiğinden gerçekten daha geniş bir uygulanabilir seçenekler kümesine bakıyor.

Bu arşivden ilgili

• Türkiye ve Ukrayna: Karadeniz’de Tamamlayıcı Bir Ticaret İlişkisi
• Ukrayna ve Macaristan: transit, enerji ve bir azınlık meselesi
• Aynı Müşteri İçin Rekabet: Orta Ölçekli Avrupalı İhracatçılar Ukrayna’da Nasıl Konumlanıyor?
• Ukrayna Yıllık Değerlendirme 2012: bir kapı açılmış hâlde durgunluk

Yatırımın hangi ülkeden geldiği rakamda yazar, gerçekte nereden geldiği ise holding yapısında saklıdır. Kendi şirketlerimi kurarken bu tercihleri yakından gördüm: seçilen yargı alanı çoğu zaman vergi değil, uyuşmazlık çözümü ve ortaklık sözleşmesi meselesidir. İstatistiği okurken bunu bilmezseniz, yanlış ülkeyle ilişki kurmaya çalışırsınız.