Havalelerin bir haneye yaptığı

Yurt dışında çalışan Ukraynalılardan gelen havaleler yıllardır doğrudan yabancı yatırımla karşılaştırılabilir bir ölçekte ve hayli daha güvenilir. Yatırımın aksine tek tek hanelere küçük tutarlarda geliyorlar; bu da etkileriyle ilgili her şeyi değiştiriyor.

Para nereye gidiyor

Önce tüketim: gıda, giyim, fatura, ilaç. Havale alan bir hane ilk dilimin çoğunu daha az parasız olmaya harcıyor; zaten mesele de bu.

İkincisi konut ve en büyük görünür kullanım bu: bir evi onarmak, bir oda eklemek, çatı değiştirmek, bir çocuğa daire almak. Kayda değer işgücü göçü olan bir köyün, olmayandan görünür biçimde daha iyi konuta sahip olmasının nedeni havale parası.

Üçüncüsü eğitim ve getirisi en yüksek olan bu: harçlar, özel ders, üniversite şehrinde kiralanmış bir oda.

Ve iktisatçıların isteyeceğinden az sıklıkla küçük bir işletme.

İşletmeye neden bu kadar az gidiyor

Çünkü havaleler, yurt dışında olarak zaten risk alan biri tarafından gönderilen riskten kaçınan para ve çünkü alıcı hanenin girişimcilik becerisi ya da isteği sık sık yok. Bu yerel bir kusur değil evrensel bir bulgu.

Makroekonomik etki

Ödemeler dengesini istikrarlandıran ve yurt içi tüketimi destekleyen kayda değer bir döviz girişi. Kuru da bir miktar destekliyor; ihracatçılar için karışık bir nimet.

Rahatsız edici kısım

Para, biri gittiği için geliyor. Havale geliri olan bir hane genellikle bir üyesi eksik olan bir hane ve girişin hiçbir ekonomik anlatımı bu olmadan tam değil.

Paranın işe değil dayanıklılığa gitmesi, rahatsız edici kısım olarak anlatılıyor ama ben aynı fikirde değilim: bir hane, önce riskini kapatır, sonra yatırım yapar — şirketler de öyle. İşe dönüşmesi için gereken şey teşvik değil, o hanenin bir yıl sonrasını görebilmesi. Belirsizlik varken herkes nakitte kalıyor.