Konut stoğu ve sahibi kim

Ukraynalıların alışılmadık derecede yüksek bir oranı oturduğu evin sahibi; hem de ipoteksiz ve tamamen. Bu bir refah işareti değil; stoğun nasıl devredildiğinin doğrudan sonucu.

Ne oldu

1990’larda devlet daireleri, oturanlara esasen bedava özelleştirildi. Bir dairede yaşayan aile daireyi aldı.

Bu, anında kitlesel sahiplik ve hâlâ çözülmeye çalışılan bir dizi sonuç üretti.

Sonuçlar

Sermayesi olmayan mülk sahipleri. Hatırı sayılır değerde bir daireye sahip ama geliri mütevazı bir hane binayı bakımlı tutamaz ve bina ortaktır.

Her blokta bir kolektif eylem sorunu. Ortak alanlar, çatılar, borular ve asansörler herkese, dolayısıyla hiç kimseye ait. Onarım; farklı gelirleri ve çatının aciliyeti konusunda farklı görüşleri olan onlarca sahip arasında uzlaşma gerektiriyor.

Sığ bir kiralık piyasa. Neredeyse herkesin sahip olduğu yerde resmî kiralık arz azdır ve var olan büyük ölçüde gayriresmî ve belgesizdir.

Bu şimdi neden önemli

Yerinden edilme kiralık konut gerektiriyor ve onu sağlayacak piyasa neredeyse yok. Bu kayıtta başka yerde tarif edilen, kabul eden şehirlerdeki asıl kısıt bu.

Ve yeniden inşa mülkiyet yapısını devralıyor: ortak binalardaki özel mülkiyetli daireleri tazmin etmek ve yeniden yapmak, devlet mülkiyetindeki stoğu yeniden yapmaktan hukuken çok daha zor.

Ne yardımcı olur

Para toplama ve iş yaptırma hukuki gücü olan işleyen bina yönetimleri. Resmî, vergilendirilmiş, sözleşmeye dayalı bir kiralık sektör. Ve Ukrayna’nın esasen sahip olmadığı, yeniden inşanın yaratmak için ender bir fırsat olduğu amaca yönelik sosyal ve belediye kiralık konutu.

Herkesin ev sahibi olup piyasanın zayıf kalması, tek bir sebebin iki yüzü: bedava dağıtılan mülk, satılabilir bir varlık hâline gelmedi. Sonucu inşaat tarafında görüyorum — ikinci el piyasası derinleşmediği için yeni konut talebi de dar kalıyor. Yardımcı olacak şey teşvik değil, tapu, değerleme ve ipotek zincirinin çalışması.