Bağımsızlık Günü 2005: bir yıl sonrası ve faturası
Turuncu Devrim'den sonraki ilk millî gün, devrimi yapan koalisyon gözle görülür biçimde çatlarken, büyüme yüzde on birden üçün altına inmişken ve yatırımcılar kimsenin doğrudan yanıtlamak istemediği bir soru sorarken geliyor.
On dördüncü Bağımsızlık Günü, geçen kışki olaylardan sonraki ilk kutlama ve bugünkü resmî çerçeve süreklilik üzerine: ülke, sınırlarını, para birimini veya borç servisini değiştirmeden hükümetini değiştirdi. Bu gerçek bir başarı ve anılmayı hak ediyor. Ayrıca buradaki iş dünyasının konuştuğu şey de değil.
Konuştukları şey rakam. Büyüme geçen yılki yüzde on birin üzerinden bu yıl yüzde üçün altına düştü ve metalürji bölgelerinde sanayi üretimi aylardır yatay ya da negatif. Bunun bir kısmı baz etkisi, bir kısmı da her zaman olduğu gibi dönen çelik döngüsü. Ama kayda değer bir payı yerli kaynaklı ve bunu inkâr etmek başlı başına küçük bir sektör hâline geldi.
Yeniden özelleştirme sorunu
Yeni hükümet bir listeyle geldi. Hangi bakanın konuştuğuna göre listede, özelleştirmesi gözden geçirilecek üç bin ile otuz arasında işletme vardı. Niyet savunulabilirdi — önceki on yılın birkaç işlemi hiçbir okumayla savunulamazdı — ama uygulama, hiçbir yatırımcının fiyatlayamayacağı bir durum yarattı: yasal olarak edinilmiş bir mülkiyetin idari yolla yeniden ele alınabileceğine dair süresiz bir ihtimal.
Sonuç anında ve ölçülebilir oldu. Ocakta sıçrayan doğrudan yabancı yatırım sorgulamaları marta gelmeden sustu. Yerli gruplar, on sekiz aydan uzun ufuklu hiçbir şeye sermaye bağlamayı bıraktı. Bu bahar kapanacak olan birkaç orta ölçekli işlem, gelmeyen bir netliği bekleyerek emanet hesaplarında duruyor.
Krivorijstal dosyası, önemli olan sınav. Tesis geçen yıl, geniş çevrelerce ayarlanmış kabul edilen bir süreçte satıldı; mahkemeler satışı iptal etti ve sonbahar için yeni bir açık ihale hazırlanıyor. Bu ihale gerçekten rekabetçi olur ve gelir gözle görülür biçimde yüksek çıkarsa, hükümet savını yatırımcıların kabul ettiği tek dilde ortaya koymuş olacak. Olmazsa, inceleme programı bir düzeltme değil, bir devir olarak hatırlanacak.
Koalisyon dağılıyor
Başbakanlık ile cumhurbaşkanlığı sekretaryası arasındaki açık çekişme artık inkâr edilemiyor. Dokuz ay önce aynı program üzerinden kampanya yürütmüş kişiler, karşılıklı yolsuzluk suçlamaları yöneltiyor. Yıl bitmeden bir hükümet değişikliği artık bir risk senaryosu değil, temel senaryo.
İş planlaması açısından bu, kulağa geldiğinden daha az, kabul edildiğinden daha çok önemli. Daha az; çünkü lisans veren, ürün belgelendiren ve gümrük beyannamesi işleyen bakanlıklar siyasi çalkantı boyunca işlemeye devam ediyor — hep öyle oldu. Daha çok; çünkü Mart 2006 parlamento seçimi artık koalisyon ile rakipleri arasında değil, koalisyonun iki yarısı arasında geçecek ve ocakta yürürlüğe girecek anayasa değişiklikleri, ortaya çıkacak parlamentoya bugün cumhurbaşkanlığında olan yetkileri verecek.
Yine de düzelenler
Bu yılı saf bir geri gidiş olarak sunmak çarpıtma olur. Gümrük kıymetlendirme pratiği, dürüst beyanda bulunan ithalatçılar için belirgin biçimde daha öngörülebilir hâle geldi; bu, nakit akışında gerçek sonuçları olan gerçek bir değişim. İhracatçılara KDV iadesi iyileşti. İthal tüketici elektroniğinde kayıt dışı pay sert düştü; bu, eski düzene dayanan işletmeleri vururken onlarla rekabet eden herkese yarıyor. Bu değişikliklerin birkaçı, onları yapan hükümetten uzun yaşayacak.
Karşı ağırlık enflasyon. Tüketici fiyatları, siyasi olarak zorunlu ve mali olarak pahalı bir maaş-emekli aylığı artışı ile gıda fiyatlarının etkisiyle yüzde on üçün üzerinde seyrediyor. Nisanda kur revalüe edildi — alışılmadık bir yön — bu ithalat maliyetini düşürdü ama ihracatçıları çelik döngüsünün tam da yanlış noktasında sıkıştırdı.
Yıl Dönümünü okumak
On dördüncü yılda işe yarar soru, Ukrayna'nın yöneliminin Avrupalı mı rus mu olduğu değil. Bir işletmeye salı günü uygulanan kuralların, önceki cuma uygulananlarla aynı olup olmadığı. Bu ölçüte göre yıl gerçekten karışık: sınırda daha iyi, yönetim kurulunda daha kötü.
Geriye kalan ders sıralamayla ilgili. Aynı yıl içinde hem mülkiyet haklarını yeniden düzenlemek hem yatırım çekmek isteyen bir hükümet, ilk görevi görünür ve hızlı biçimde bitirmek zorundadır; yoksa ikisinde de başarısız olur. Ukrayna bunu şu anda belli bir bedelle gösteriyor ve bu gösteri, bu arşivde yıllarca referans olarak anılacak.
Bu arşivden ilgili
Bu analizi paylaş
Yorumlar