Bağımsızlık Günü 2008: son iyi yaz
Ukrayna on yedinci yılını, DTÖ üyeliği kesinleşmiş, çelik fiyatları rekor seviyede, komşuda iki haftalık bir savaş sürerken — ve gelmekte olanı kaldıramayacak bir kredi yapısıyla karşılıyor.
On yedi yıl. Bu, çoğu ölçüte göre Ukrayna'nın geçirdiği en iyi yıl oldu: on dört yıllık müzakerenin ardından mayısta tamamlanan Dünya Ticaret Örgütü üyeliği, kimsenin öngörmediği düzeylerde çelik fiyatları, gelmekte olan rekor tahıl hasadı, kredi vermek için yarışan yabancı bankalar. Bu havayı doğru kaydetmekte fayda var, çünkü altı ay sonra kimse hatırlamayacak.
DTÖ üyeliği kalıcı kazanım ve yıl dönümü ilgisini hak ediyor. Ukrayna'nın gümrük tarifelerini bağlıyor, ticaret politikasını göz ardı edemeyeceği bir uyuşmazlık mekanizmasına tabi kılıyor ve — en önemli nokta — Avrupa Birliği ile derin ve kapsamlı bir serbest ticaret alanı müzakeresinin önündeki son hukuki engeli kaldırıyor. Bu müzakereler bu sonbahar açılıyor. Önümüzdeki on yıl boyunca Ukrayna ile Brüksel arasında olan her şey, mayısta açılan kapıdan geçiyor.
Rakamların gizledikleri
Büyüme yüzde altının üzerinde seyrediyor ve cari işlemler açığı GSYH'nin yüzde yedisine yakın bir yere gidiyor. Akılda tutulması gereken ikinci rakam. Bu açık, bankacılık sistemine giren sermayeyle finanse ediliyor: yabancı ana bankalar Ukrayna'daki iştiraklerini fonluyor, onlar da bu parayı grivna kazanan hanelere ve şirketlere dolar ve frank cinsinden kredi olarak veriyor.
Döviz geliri olmayan borçlulara açılmış döviz kredilerinin stoku, tüm banka kredilerinin yarısını aştı. Kur, çıpayı bir politika aracı değil bir taahhüt olarak gören merkez bankası tarafından dolar başına 5,05'te tutuluyor. Rezervler 38 milyar dolar civarında rahat görünüyor — ve normal bir şoka karşı gerçekten rahat.
Bu üç olguyu tek cümlede birleştirin, yapı ortaya çıkar: büyük bir dış açık veren, kısa vadeli yabancı borçlanmayla finanse edilen, döviz geliri olmayan borçlulara döviz cinsinden yeniden kredilendirilen, sabit kur altındaki bir ekonomi. Bu bir Ukrayna icadı değil. Gelişmekte olan piyasaların standart kırılganlığı ve bir araya getirildiği her yerde aynı sonucu verdi.
Ağustos savaşı ve değiştirdikleri
Bu ay Gürcistan'daki çatışma, hiçbir iç olayın başaramadığı bir şeyi yaptı: güvenlik sorusunu, onu soyut sayanlar için somut hâle getirdi. Nisandaki Bükreş zirvesi, her iki ülkenin de eninde sonunda NATO üyesi olacağını belirtirken Üyelik Eylem Planı vermeyi reddetmişti — Ukrayna'ya bir taahhüdün siyasi yükümlülüğünü, koruması olmadan veren bir formül.
Ticari sonuç anında görüldü. Ülke risk primleri genişledi, Ukraynalı banka ve şirketlerin planladığı birkaç eurotahvil ihracı rafa kalktı. Ukrayna adresli her şey için sigorta ve finansman maliyeti yeniden fiyatlanıyor. Bu, küresel kredi olayından önce oluyor ve onunla birleşecek.
Kalan aylarla ne yapmalı
Burada risk taşıyan herkes için pratik adımlar gösterişsiz ve zamana duyarlı. Para birimlerini eşleştirin: geliriniz grivna ise borcunuz da grivna olmalı, faiz farkı ne derse desin. Alacak vadelerini kısaltın. Ukraynalı karşı taraflarınızdan hangilerinin bilançosunda döviz borcu olduğunu kontrol edin, çünkü onların ödeme gücü sizin kredi riskinizdir. Çıpanın tutacağını varsaymayın; en az bir senaryoyu dolar başına sekizden fiyatlayın ve neyin ayakta kaldığına bakın.
Bu öneriler on sekiz ay sonra bariz görünecek. Şu anda uygulanmaları gerçek para tutuyor ve buradaki işletmelerin çoğu uygulamayacak — çünkü son dört yıl tam tersi davranışı ödüllendirdi.
On yedinci yılda
Yıl Dönümü, ilk kez erişilebilir mesafede gerçek bir dış çıpası olan bir ülkede kutlanıyor: arkasında DTÖ üyeliği, önünde AB serbest ticaret müzakereleri ve 1998'de hayal bile edilemeyecek biçimde küresel piyasalara entegre olmuş bir ekonomi.
Entegrasyon iki yönlü çalışır ve bu dersin ikinci yarısı yakında gelecek. Ama çıpa gerçek ve krizden sağ çıkacak. On yıl sonra DTÖ üyeliği, 2008'de olan diğer her şeyden — acıtanlar dahil — daha önemli görünecek.
Bu arşivden ilgili
Bu analizi paylaş
Yorumlar