Her Şey Sarsılırken Büyüyen BT Sektörü

Kabaca 2010 ile 2021 arasında Ukrayna yazılım hizmetleri bir nişten ülkenin en büyük ihracat kategorilerinden birine büyüdü. Bu, bir devrim, bir savaş, iki para birimi çöküşü ve bir salgın içeren bir dönemde oldu.

Sektör neden yalıtılmıştı

Neye ihtiyaç duyduğu ve duymadığı yüzünden. İşleyen limanlara, öngörülebilir gümrüğe, güvenilir yollara, girdileri için istikrarlı bir para birimine ya da müşterisine fiziksel yakınlığa ihtiyacı yok. Bağlantıya, elektriğe ve maaşı ödenebilen insanlara ihtiyacı var.

O dönemde Ukrayna ekonomisinin geri kalanını kısıtlayan hemen her sorun, bu sektörün etrafından dolaşabildiği bir sorundu. Bu şans değil; yapısal bir özellik ve büyümeyi herhangi bir politikadan iyi açıklıyor.

Vergi sorusu, dürüstçe

O dönemin çoğunda sektör büyük ölçüde, düşük basitleştirilmiş oranla vergilendirilen bireysel müteahhitlik düzenlemeleriyle çalıştı. Bunun uygun olup olmadığı gerçekten tartışılabilir. Açıkça avantajlıydı, yaygın kullanıldı ve maliyet rekabetçiliğine ciddi katkı yaptı.

2022’de getirilen Diia City alternatif olarak tanımlı bir hukuki ve vergisel rejim sundu — gri alan yerine resmî bir çerçeve; iş ilişkileri, fikri mülkiyet kuralları ve yerleşmiş bir vergi konumu.

Bundan çıkardığım

Başka yerde de uyguladığım bir ders. Bir sektör zor bir ortamda büyüyorsa, önce o sektörün neye bağımlı olmadığına bakın. Ukrayna BT sanayisi kısmen başarılı oldu, çünkü devletten diğer her ihracat sektöründen az şey istiyordu; devletin de verecek daha az şeyi olduğu bir dönemde.

Bu sektörün yalıtılmış olmasının sebebi, tek ihtiyacının internet ve insan olması — liman, gümrük, kur ve yol onu ilgilendirmiyor. Benim işim tam tersi: hepsine aynı anda bağlı. Bu karşıtlık bana şunu düşündürüyor — bir ülkede en hızlı büyüyen sektör, o ülkenin altyapısına en az ihtiyaç duyan sektör oluyor. Bu bir başarı ama aynı zamanda bir teşhis.