Ukrayna emekli maaşıyla yaşamak

Ukrayna, Avrupa’da çalışma çağındaki nüfusa oranla en yüksek emekli oranlarından birine ve çoğu durumda normal bir hayatın maliyetini karşılamayan bir emekli maaşına sahip.

Aritmetik

Dağıtım esaslı bir sistem, bugünkü emekli maaşlarını bugünkü primlerden öder. Bu, emekli başına yeterli prim ödeyen olduğunda işler. Ukrayna’da oran yıllardır elverişsiz; 1990’lardan beri düşük doğum oranları, çalışma çağındakiler arasında yüksek göç ve primlerin hiç ödenmediği büyük bir kayıt dışı ekonomi bunu sürüklüyor.

Sonuç, genel bütçeden karşılanan kalıcı bir açık ve yaşamaya yetmeyen bir maaş.

Haneler gerçekte nasıl idare ediyor

Tümüyle sahip olunan konut; en büyük tek hane masrafını ortadan kaldırıyor. Bir bahçe ya da bir parsel; kırsal ve küçük kasaba emeklileri için bu bir hobi değil gıda arzının maddi bir parçası. Yetişkin çocuklardan destek; yurt dışından gelen havaleler dahil. Ve emeklilik yaşının hayli ötesinde, resmî ya da gayriresmî çalışmaya devam etmek.

Bunlardan birini çıkarın, aritmetik çöküyor.

Reform neden bu kadar zor

Her teknik yanıt siyaseten maliyetli: emeklilik yaşını yükseltmek, primleri artırmak, hakları azaltmak ya da bir kuşağın çifte ödeme yapmasını gerektiren fonlu bir sisteme geçmek — bugünkü çalışanların hem bugünkü emeklileri hem kendi hesaplarını finanse etmesi.

Fonlu emeklilik reformunun her yerde konuşulup neredeyse hiçbir yerde tamamlanmamasının nedeni bu son sorun.

Dürüst ifade

Bunun, birinin maliyet üstlenmediği bir versiyonu yok. Aksini varsaymak yirmi yıldır standart siyasi yaklaşım oldu ve sorunun ilk tarif edildiği zamandan büyük olmasının nedeni bu.

Bu aritmetiği yaşayanların nasıl idare ettiğine dair konuşacak kişi ben değilim. İşveren tarafından söyleyebileceğim tek şey şu: çalışanlarımın çoğu, emekli bir ebeveyni de geçindiriyor ve bu, maaş beklentisinin görünmeyen kısmı. Reformun zorluğu da burada — sistem bir kişiyi değil, iki kuşağı aynı anda taşıyor.