Kiev baroğu ve sembolik dünyası

On yedinci ile on sekizinci yüzyıl ortası arasında Kiev’in kendi tanınabilir deyişi olan; büyük ölçüde tek bir kurum etrafında üretilen ve belirli bir düşünme biçiminde ifade bulan entelektüel ve sanatsal bir kültürü vardı.

Amblem

Karakteristik biçim amblem: bir resim, kısa bir motto ve bir dize; birlikte bir sav kuruyorlar. İmge metnin resmi değil, metin imgenin altyazısı değil; anlam ikisi arasındaki ilişkide duruyor ve işi okurun yapması bekleniyor.

Amblem kitapları yaygın dolaşıyor ve öğretimde kullanılıyordu. Bir öğrenci bir imgeyi bir önerme olarak okumayı öğreniyordu; bu belirli bir entelektüel alışkanlık ve kültürün başka her yerinde beliriyor.

Nerede beliriyor

Kilise cephelerinde; her unsurun bir savda bir terim olduğu oyulmuş ve boyanmış programlarda. Manastır matbaalarından çıkan basılı kitaplarda; kendisi de birer amblem olan özenli gravür başlık sayfalarıyla. Uzatılmış alegoriler olarak kurulmuş vaazlarda. Vesileler için üretilen övgü şiirlerinde.

Ve mimaride: sıvalı kıvrımları ve yaldızlı armut biçimli kubbeleriyle, çoğu insanın Ukrayna baroğu derken kastettiği yüksek, katmanlı, zengin süslemeli kilise biçimi.

Kurum

Merkez Mohyla Akademisi’ydi: bölgedeki herhangi bir şeyle karşılaştırılabilir bir standartta retorik, poetika, felsefe ve diller öğreten bir okul ve bu düşünme biçiminin sistemli olarak öğretildiği yer.

Görsel olarak neden hâlâ önemli

Çünkü binalar ayakta ve ülkedeki en ayırt edici mimari. Ve çünkü imgeleri sav olarak okuma alışkanlığı bir kültürce bir kez öğrenildiğinde tümüyle gitmiyor.

Görsellerin sözlerle eşleştirilip bir sistem olarak okunması, bugünkü marka dilinin çok eski bir hâli — işaret, söz ve anlamın birlikte taşınması. Bu bağlantıyı kurmak benim tarafımdan bir yorum, uzman görüşü değil. Görsel olarak hâlâ önemli olmasının sebebi ise açık: bir kez kurulan görsel dil, kurumlar değişse de kalıyor.