Vizesiz seyahat ve değiştirdikleri

11 Haziran 2017’de biyometrik pasaport taşıyan Ukrayna vatandaşları için Schengen bölgesine vizesiz seyahat yürürlüğe girdi. Her yüz seksen günde doksan gün; turizm, iş ya da aile ziyareti için — çalışmak için değil, ki insanların sıkça karıştırdığı bir ayrımdır.

Önce ne olması gerekiyordu

Kriterler ciddi bir reform listesiydi ve seyahatle doğrudan ilgisi yoktu. Uluslararası standartlarda düzenlenen biyometrik pasaportlar. İşleyen bir göç idaresi. Avrupa pratiğiyle uyumlu sınır yönetimi. Veri koruma mevzuatı ve onu uygulayacak bir otorite. Yolsuzlukla mücadele kurumları, kamu görevlileri için varlık beyanları ve kara para aklamayla mücadele kuralları.

Bunların birkaçı yıllar aldı ve ikisi neredeyse bütün süreci raydan çıkarıyordu. Vize serbestisi aslında bir kurumsal reform programının tamamlanmasına ödenen bir ödüldü ve teşvik olarak işledi, çünkü ödül sıradan insanların şahsen istediği bir şeydi.

Pratik fark

Öncesinde, Almanya’daki bir fuara gidecek Ukraynalı bir meslektaşın konsolosluktan randevusu, davet mektubu, konaklama belgesi, sigortası, banka dökümü ve altı haftalık hazırlık süresi gerekiyordu. Acil bir seyahat basitçe mümkün değildi. Bu yüzden iş kaybettim — on gün içinde yapılması gereken bir tedarikçi toplantısına Ukrayna tarafı katılamıyordu.

Sonrasında meslektaş bir uçak bileti alıyor. Sürecin tamamı bu.

İşin ötesinde ne yaptı

Sayısallaştırması daha zor bir şey. Bir kuşak, Avrupa’nın geri kalanını bürokratik bir sefer olarak değil sıradan biçimde görebilir hâlde büyüdü — bir hafta sonu, bir konser, bir üniversite tanıtım günü. Bu, bir ülkenin kendini nasıl hayal ettiğini değiştirir ve bence beklentiler üzerindeki etkisi ticaret üzerindeki etkisinden büyük oldu.

Kriterlerin arkasındaki reform programı, vizeden daha kalıcı çıktı: biyometrik kimlik, yolsuzlukla mücadele kurumları ve veri koruma, vize kalksa da kalkmasa da kuruldu. Dışarıdan gelen bir ödül, içeriden yapılamayan reformları mümkün kılıyor — bunu şirket denetimlerinde de görüyorum. Ödülün kendisi değil, onu almak için yapılanlar kalıcı oluyor.