Büyümesi Duran Bir Ekonomi ve Bunun Üç Nedeni

Ukrayna ekonomisi 2013'te büyümeyi bıraktı. Çöküş yoktu, banka hücumu yoktu, dış temerrüt yoktu — üretim basitçe düzleşti ve bunu hükümet durumu hâlâ geçici bir dış ters rüzgâr olarak tarif ederken yaptı.

Geçici değildi ve öncelikle dışsal değildi. Üç yapısal neden bunun çoğunu açıklıyor ve her biri yıllardır görünürdü.

Emtia bağımlılığı

Ukrayna ihracatı ağır biçimde çelik, demir cevheri, kimya ve tahılda yoğunlaşmıştı — fiyatları küresel olarak belirlenen ve ülkenin üzerinde hiçbir etkisi olmayan ürünler.

Özellikle çelik 2000'ler genişlemesinin motoruydu. Küresel çelik fiyatları düştüğünde ve Çin kapasitesi genişlediğinde tüm model sürücüsünü yitirdi. Ukrayna tarafında bir uyum imkânı yoktu; çünkü sektörün rekabetçiliği hızla iyileştirilebilecek bir şeye değil ucuz enerjiye ve yıpranmış Sovyet dönemi tesislere dayanıyordu.

Bu biçimdeki bir ihracat tabanı, emtia fiyatları yükseldiğinde size hızlı büyüme, yükselmediğinde durgunluk verir. 2000'ler bir Ukrayna başarı hikâyesi gibi görünüyordu ve büyük ölçüde bir emtia döngüsüydü.

Yatırım kuraklığı

Gayrisafi sabit sermaye oluşumu büyümeyi sürdürmek için çok düşüktü. Nedenler tanıdıktı: sözleşmelerin öngörülebilir biçimde uygulanamaması anlamına gelen güvenilmez mahkemeler, belirsiz mülkiyet hakları, büyük vergi mükelleflerini korunacak bir taban değil bir gelir kaynağı olarak gören bir vergi idaresi ve üretken biçimde kredi vermeyen bir bankacılık sektörü.

Yatırılabilecek yerli sermaye bunun yerine büyük ölçüde yurt dışında tutuldu. Bu, o koşullara verilen akılcı bireysel bir yanıt ve kolektif bir felaket.

Kredi kanalı

Bankalar işletmelere değil ilişkili taraflara ve devlete kredi veriyordu. Uygulanabilir bir büyüme planı olan orta ölçekli bir şirket, planı çalıştıracak bir oranda vadeli finansman bulamıyordu.

Üç nedenin en az görünür olanı ve muhtemelen en yıkıcısı; çünkü ekonominin sermayeyi gerçekte büyüyen şeye yeniden tahsis edememesi anlamına geliyor. İşleyen bir kredi kanalı olmayan bir ekonomi kendini yeniden yapılandıramaz; yalnızca zaten sahip olduğu işleri yürütebilir.

Neyi ima ediyordu

Üç neden birbirini pekiştiriyor. Emtia bağımlılığı, emtia bağımlılığını azaltacak çeşitlenmeyi caydırıyor. Zayıf kurumlar yatırımı bastırıyor, bu verimliliği düşük tutuyor, bu da ülkeyi emtia ihracatına bağımlı tutuyor.

Bunu kırmak mahkemeler, bankacılık ve mülkiyet hakları üzerinde eşzamanlı eylem gerektiriyor — yani tam olarak on yıldır önerilip ertelenen reform gündemi ve tam olarak ancak mali durum tamamen çöktüğünde siyaseten mümkün hâle gelen gündem.

Bir işletme için okuma

Bu türden bir durgunluk bir pazardan kaçınmak için neden değil; pazarın hangi bölümüne maruz kaldığınızı anlamak için neden.

Durgunluk boyunca büyümeyi sürdüren sektörler — gıda işleme, perakende, BT hizmetleri, tarım — iç tüketime hizmet edenler veya emtia dışında bir şey ihraç edenlerdi. Duraklayanlar eski sanayi tabanına bağlı olanlardı.

Bu ayrışma o günden bu yana geçerliliğini korudu ve bu ekonomiyi herhangi bir yılda değerlendirirken yapılacak en yararlı sektörel ayrım.

Bu arşivden ilgili

• Manşet Büyüme Rakamı Yanıltıcı Olduğunda: Bileşime Bakmak
• Eski modelin son yılı: bir çağın sonunda yazılmış bir değerlendirme
• Kronik Ödemeler Dengesi Sorunu ve Neden Sürekli Geri Döndüğü
• Ukrayna Yıllık Değerlendirme 2013: modelin tükendiği yıl

Dramatik bir olay olmadan duran bir ekonomi, sipariş defterinde önce görünür: 2012–2013’te yeni proje talebi düşerken bakım talebi artıyordu, bu her zaman aynı şeyi söyler — kimse genişlemiyor. Yatırım kuruluğunu makro veriden aylar önce fark ettik. Ekonomik durgunluğun en erken göstergesi, satın alma kararlarının ertelenmesidir.