Harkiv anlaşmaları: üs kirası karşılığı gaz indirimi neden kötü bir takastı

21 Nisan'da, Karadeniz Filosu'nun Sivastopol'deki kirasını 2017'den 2042'ye uzatan ve karşılığında rus ihracat vergisinde indirim biçiminde uygulanan, Ukrayna gaz ithalatında bin metreküpte yaklaşık yüz dolarlık bir indirim sağlayan anlaşma imzalandı. Fiziksel arbedeyle geçen bir parlamento oturumunda onaylandı.

Her iki taraftaki siyasi argümanlar iyi bilinir ve burada konu değil. Konu, işlemin ticari yapısı ve bu yapı, gösterilmesi kolay bir biçimde dezavantajlı.

Asimetri

Bir varlığın indirimle takası, ancak iki ayağın süresi ve kesinliği karşılaştırılabilirse denk olur. Burada değil.

Kira uzatması sabit, somut ve otuz iki yıllık. Anlaşma ihlali olmadan tek taraflı geri alınamaz ve karşı taraf için değeri hiçbir şeye bağlı değil.

İndirim ise petrol ürünü göstergeleriyle tırmanmaya devam eden bir sözleşme fiyat formülüne uygulanıyor. Mutlak olarak sınırlı — indirim, yüzde değil, birim başına sabit bir dolar tutarı. Alttaki sözleşme fiyatı yükseldikçe indirim toplamdaki pay olarak küçülüyor ve reel değeri enflasyonla azalıyor.

Bunu ileri projeksiyonla düşünün. Baz fiyat sonraki yıllarda ikiye katlanırsa, aynı yüz dolarlık indirim bugünkünün yarısı kadar oransal fayda sağlar — hiç değişmemiş bir kira yükümlülüğüne karşılık.

Müzakere pozisyonu açısından anlamı

Öngörülebilir sonuç şu: birkaç yıl içinde Ukrayna gaz fiyatını yeniden müzakere etmek zorunda kalacak ve bunu en değerli parasal olmayan varlığını çoktan harcamış olarak yapacak. Uzun vadeli kalemi kısa vadeli rahatlamayla takas etmiş bir müzakereci, sonraki tura sunacak daha azıyla ve aynı sorunla girer.

Bu, Ukrayna enerji politikasında genel bir örüntü ve adının konması gerekiyor. Gaz fiyatı rahatlaması defalarca yapısal bir şey — üs hakları, boru hattı sahiplik payları, transit taahhütleri, şirket kontrolü — verilerek, süresi dolan veya eriyen bir indirim karşılığında elde edildi. Her tur, bir sonraki müzakereciyi zayıflatıyor.

İş dünyasının buradan okuması gerekenler

İki şey.

Birincisi, mali sinyal. Otuz iki yıllık stratejik bir varlığı cari açıkta anlık bir azalmaya çeviren bir devlet, iç uyarlamayla gidermek istemediği bir mali baskı altındaki devlettir. Bu anlaşmanın alternatifi, IMF programının gerektirdiği ve siyaseten sindirilemeyen hanehalkı gaz tarifesi artışıydı. Anlaşma o reformun ikamesi ve reform yine de yapılmak zorunda kalacak — daha geç ve daha kötü bir başlangıç noktasından.

İkincisi, kalıcılık sorusu. İndirimin değeri eridiği için düzenleme, öngörülebilir bir takvimde yeniden müzakere baskısı üretiyor. Ukrayna gaz maliyetini modelleyen her işletme indirimi geçici saymalı ve üzerine beş yıllık bir maliyet yapısı kurmamalı. 2010'da tam da bunu yapan firmalar, düzenleme feshedildiğinde 2014'te yakalandı.

Sürekli kaçınılan reform

Bu epizotların her birinin altında aynı ele alınmamış yapı var: haneler gaz için ithalat maliyetinin bir kısmını ödüyor, farkı Naftogaz emiyor ve Naftogaz'ın açığı bütçeyle ya da borçla kapanıyor.

Bu açık kapanana kadar her Ukrayna hükümeti popüler olmayan bir tarife kararı ile stratejik bir taviz arasında aynı seçimle karşılaşacak ve aynı seçimi yapacak. Tarife reformu nihayet 2015'te, alternatif bırakmayan koşullarda gerçekleşiyor. Bugünle o gün arasındaki her şey erteleme ve bu anlaşma onun en pahalı örneği.

Bu arşivden ilgili

• Ocak 2006: Ukrayna'da ucuz enerjiyi bitiren gaz krizi
• Hava bağlantıları: bir ülke pazarlarına nasıl bağlanır ve kapanmanın maliyeti
• 2019 transit anlaşması: Avrupa kurallarının Ukrayna'ya gerçekte getirdikleri
• Ukrayna Yıllık Değerlendirme 2010: iki kanal üzerinde toparlanma

Ekipman alıp satarken öğrendiğim en pahalı ders şu: bir indirim sözleşmeye bağlı değilse indirim değil, iyiliktir. İyilikler geri alınır ve geri alındığı gün pazarlık gücünüz ilk günkünden zayıftır, çünkü artık o fiyata göre kurulmuş bir maliyet yapınız vardır. 2010’da devlet düzeyinde yapılan şey, bir tedarikçi müzakeresinde hiçbir alıcıya tavsiye etmeyeceğim şeydi.